සංක්ෂිප්ත සිංහල ශබ්දකෝෂය – 1610

ශබ්දකෝෂය

නා. භාෂාවක වචනවල වර්ණ වින්‍යාසය, උච්චාරණය, අර්ථ නිරුක්ති ආදිය නියමිත පටිපාටියකට අනුව සම්පාදනය කරන ලද ග්‍රන්ථය ; අකාරාදිය.

ශබ්දකෝෂ්ඨය

නා. ස්වාස නාලයේ ඌර්ධව භාගය.

ශබ්දගණය

නා. අකුරු හෝ පද කොටස ; අක්ෂර කොට්ඨාසය.

ශබ්දගුණ

නා.බහු. (සංගී.) ශබ්දයෙහි පවත්නා මනා ස්වභාවය ; ශබ්දයෙහි ශෝභන ලක්ෂණය.

ශබ්දජනක

වි. ශබ්ද උපදවන.

ශබ්දඥ

වි. ශබ්ද ශාස්ත්‍රය දන්නා.

ශබ්දත්‍රය

නා. (ව්‍යාක.) අන්‍ය ශබ්දකාරක, ත ශබ්ද කාරක, ම ශබ්ද කාරක යන ශබ්ද තුන ; ප්‍රථම, මධ්‍යම, උත්තම යන ; පුරුෂත්‍රය.

ශබ්දදාන

නා.ප්‍ර. හේවිසි, බෙර දවුල් ආදිය වැයීමෙන් කරන පූජාව ; ශබ්ද පූජාව.

ශබ්දනය

නා. වචනය දැන ගැනීමේ මග.

ශබ්දය

1. නා. (යම්කිසිවකින් නිකුත් වන) හඬ ; සද්දය.
2. මහත් හඬ ; ඝෝෂාව.
3. නද ; නාදය.
4. මුවින් නිකුත් කරන හඬ ; කටහඬ.
5. වචනය ; වදන.
6. අකුර ; අක්ෂරය.
7. විභක්ති ආශ්‍රය කිරීමට පෙර වචනයක මුල් ස්වරූපය ; ශබ්ද ප්‍රකෘතිය.
8. (තර්ක.) න්‍යාය දර්ශනයෙහිලා දැනීම ලබාදෙන ප්‍රමාණ හතරෙන් එකක්.

ශබ්දරසය

නා. වචනයක පවත්නා ශ්‍රවණ මාධුර්ය ගුණය.

ශබ්දරැල්

නා.ප්‍ර. ශබ්ද තරංග ; ධ්වනි තරංග.

ශබ්දරූපය

නා. ශ්‍රෝත්‍ර ප්‍රසාදයට විෂය වන ශබ්දය.

ශබ්දව්‍යුත්පාදනෝපාය

නා.ප්‍ර. වචන ප්‍රභවය වී ඇති පිළිවෙල ; වචනවල නිරුක්ති ක්‍රමය.

ශබ්දවාහිනී යන්ත්‍රය

නා. ග්රැමෆෝනය ; කථා පෙට්ටිය.

ශබ්දවිචාරය

1. නා. ශබ්දාරම්මණයෙහි සිත බැඳීම; සිත විසින් සිත අරමුණු සේ ගනු ලැබීම.
2. කිසියම් භාෂාවකට අදාළ ශබ්ද රටා, ශබ්ද ඒකක ආදිය පිළිබඳව සොයා බැලීම.

ශබ්දවේධි

වි. (සතෙකුගේ) ශබ්දය පමණක් අසා ඒ අනුව ඉලක්කයට විදීමෙහි සමත්.

ශබ්දවේධි ශරය

නා. ශබ්දය අනුසාරයෙන් විදින හීය.

ශබ්දශාසන

නා.ප්‍ර. ව්‍යාකරණ නීතිය ; වියරණ රීතිය.

ශබ්දසම

වි. සමාන අකුරු ඇති ; එළිසම ඇති.

ශබ්දසමසන

නා.ප්‍ර. පද කෙටි කිරීම ; පද සංක්ෂේපය.

ශබ්දසාධනය

නා. ශබ්දවල නිර්මාණය හෙවත් පද සිද්ධිය පිණිස ඇති වන ව්‍යාකරණ විධි විස්තර කිරීම ; වියරණ ක්‍රම දැක්වීම.

ශබ්දහීන

නා.ප්‍ර. කාව්‍යදෝෂයක් ; ව්‍යාකරණ විරෝධි පද යෙදීම ආශ්‍රිත කාව්‍යදෝෂය.

ශබ්දාංශ

[ශබ්ද + අංශ]
නා.ප්‍ර. ශබ්දයකින් කොටස ශබ්දයකින් භාගය.