සංක්ෂිප්ත සිංහල ශබ්දකෝෂය – 1635

ශීර්ෂ රේඛාව

නා. සාමුද්‍රික ශාස්ත්‍රය අනුව, මහපටැගිල්ලටත් දබරැඟිල්ලටත් අතරින් පටන් ගෙන අල්ල හරහා වැටී ඇති රේඛාව.

1. නා. හිස ආරක්ෂාවට පළඳින තොප්පිය.
2. හිස්කබල.
3. (පාරිභා.) පුෂ්ප මංජරී විශේෂයක්.
4. සාගරික කවච වර්ගයන් වන සිරිපිඩියාවන්ගේ දණ්ඩ හැර සෙසු කොටස.

නා. හිස ගසා දැමීම ; බෙල්ල කැපීම.

(පාරිභා.) නා. සිලෝමිකයන්ගේ සත්ව ශරීරයේ පූර්ව කෙළවරේ හිසක් හට ගැනෙන සේ නෙරා සිටීම ; ඔළුවක් වැනි අවයවයක් ඇති වීම.

නා.ප්‍ර. කොඳු නාරටියෙහි හිස දරා සිටින පළමුවැනි කොඳු ඇටය.

(පාරිභා.) නා. ශීර්ෂ පෝෂය තුළ ප්‍රසර වැඩීම නිසා අවුල් ජාල බන්ධනයක් නිර්මාණ වීම.

(පාරිභා.) නා. ශීර්ෂපෝෂීය ධමනියෙහි දුන්නක හැඩය ඇති ව පවතින නැම්ම.

නා. හිස පෙදෙස ; ඉස ඉද්දර.

නා. හිසින් ගෙන යා හැකි පමණ බර ; හිසින් ඉසිලීමට සෑහෙන බර.

1. නා. හිස ; ඔළුව ; සිරස.
2. මුදුන ; ශිඛරය.
3. මාතෘකාව ; සිරස්තලය.

නා. (සත්ව.) වෘත්තාකාර මූර්ධය.

නා. උරහිස් පෙදෙසේ සිට හිස දක්වා දිවෙන විශාල ශිරාව.

(පාරිභා.) නා. එත් ඇටයක් තවත් ඇටයක ප්‍රසරිකාව තුළ හිරවීම පිණිස ඇටයක අග තිබෙන කොටස.

(පාරිභා.) නා. ඇතැම් සන්ධිපාදිකයන්ගේ හිසත් උරයත් ඒකාබද්ධ ව සෑදුණ කොටස.

නා. බෞද්ධ දර්ශනයෙහි සඳහන් සප්ත විශුද්ධි අතරින් පළමු වැන්න ; තෘෂ්ණා, දෘෂ්ටි, මාන ආදි සංක්ලේශයන් නැසීමෙන් පිරිසිදු වන ශීලය.

නා. සිල් සමාදන්වීම ; ශීල හා සම්බන්ධ පොරොන්දු වාක්‍ය පැවසීම හා ඒ අර්ථ උල්ලංඝනය නොකොට කල් ගෙවීම.

නා.ප්‍ර. බුදුන්වහන්සේගේ ධර්ම දේශනාවන්හි දී අනුගමනය කරන අනුපිළිවෙළ කථා පසින් දෙවැන්න ; ශීලයෙහි අනුසස් ප්‍රකාශ කිරීම.

නා. කාය කර්ම ආදිය මනා කොට පිහිටුවීම.

වි. ශීලය ඇසුරු කළ ; ශීලය හා සම්බන්ධ වූ.

නා.ප්‍ර. සීලබ්බත පරාමාස බ.

නා. සිත, කය, වචනය යන තුන් දොර මනාකොට සංවර කරගැනීම හා සමාදන් වන ශික්ෂා පද නිසි පරිදි පිළිපැදීම.

නා. ශීලය හා ව්‍රතය.

වි. සිත, කය, වචනය යන ත්‍රිවිධ ද්වාරය හික්මවා ගත් ; උතුම් ගති පැවතුම් ඇති ; යහපත් හැසිරීම ඇති ; සදාචාර සම්පන්න ; ශිෂ්ට පැවැත්මෙන් යුත් ; ධර්මිෂ්ඨ.

නා. දස අනුස්මෘති අතරින් එකක්; ශීලය ගැන නැවත නැවත සිහි කිරීම.