සංක්ෂිප්ත සිංහල ශබ්දකෝෂය – 785

දක්ෂිණාලෝකය

නා. පෘථිවියේ දකුණු ධ්‍රැවාසන්න ඉහළ අහසේ දක්නට ලැබෙන අත්‍යලංකාර රතු - කොළ පැහැ ආලෝකධාරා සංසිද්ධියක්.

දක්ෂිණාව

1. නා. දන් දෙන වස්තුව; පිදීමට සුදුසු දාන වස්තුව.
2. නා. දානය; පූජාව; භික්ෂූන් වහන්සේලාට දෙන දානය.

දක්ෂිණෝදකය

නා. දක්ෂිණාර්හ කෙනෙකුට ආහාර පාන, ගෘහෝද්‍යාන ආදිය කැප කිරීම පූජා කිරීම වැනි අවස්ථාවක ඒ සඳහා ආරාධනා කිරීමේ දී ප්‍රතිග්‍රාහකයා අත වත්කරන ජලය.

දකින මණ්ඩපය

නා. මහනුවර රාජ්‍ය සමයේ මඟුල් මඬුවටත් උඩු වාහල්කඩටත් අතර පිහිටි රාජකීය මණ්ඩපයක්; රජතුමා හමුවීමට විදේශ රාජ්‍ය නිලධාරීන් පැමිණි විට රජු අසුන් ගෙන සිටි මණ්ඩපය.

දකිනවා

1. ක්‍රි. (යමක් හෝ යමකු) ඇසට ගොදුරු වෙනවා; පෙනී යනවා; දෘෂ්ටිගෝචර වෙනවා; දර්ශනය වෙනවා.
2. ක්‍රි. වටහා ගන්නවා; අවබෝධ කරගන්නවා; ඥාන ගෝචර වෙනවා; ප්‍රත්‍යක්ෂ කරනවා.

1. නා. උතුරට ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාව; දක්ෂිණ දිශාව.
2. නා. සිරුරේ වම් අත තිබෙන පැත්තට විරුද්ධ පැත්ත; දක්ෂිණ පාර්ශ්වය.
3. නා. දක්ෂිණාංශික දේශපාලන මත දරන කණ්ඩායම.
4. නා. (පූජ්‍යයන්, දෙවියන් ආදින් විෂයයෙහි දෙන) දානය; දක්ෂිණාව.

දකුණත

[දකුණු + අත]
1. නා. සිරුරේ වම් අතට ප්‍රතිවිරුද්ධ පැත්තේ තිබෙන අත; දක්ෂිණ හස්තය.
2. නා. දකුණු පැත්ත; දකුණු අත පැත්ත.

දකුණත් කරනවා

ක්‍රි. (පූජාර්හ කෙනකු හෝ වස්තුවක් වටා) දකුණු අත යොමු වන සේ ගමන් කරනවා; ප්‍රදක්ෂිණා කරනවා.

දකුණත්සවු

නා.ප්‍ර. සර්වඥයන් වහන්සේගේ දකුණු පසින් වැඩ සිටින ප්‍රධාන අග්‍ර ශ්‍රාවක නම; අගසවු දෙනමගෙන් ජ්‍යේෂ්ඨ උතුමා.

දකුණැලය

[දකුණු + ඇලය]
1. නා. දකුණු කිහිල්ලට පහළ ඉඟටියට උඩ ශරීර ප්‍රදේශය; දකුණු ඇලපත; දක්ෂිණ පාර්ශ්වය; දකුණු අංශය.
2. නා. දකුණු අතේ පැත්ත; දකුණ පිහිටි දිශාව; දකුණු පස; දක්ෂිණ මුඛය.