සංක්ෂිප්ත සිංහල ශබ්දකෝෂය – 815

දානමානන

නා.ප්‍ර. දන්දීම හා බුහුමන් කිරීම.

දානය

1. නා. දීම; පරිත්‍යාගය (කම්පල අදහා කරන) දීමනාව.
2. (නීති.) නා. නීත්‍යනුකූලව කෙරෙන ප්‍රදානය.
3. නා. දීම පිණිස පිළියෙල කරන දෙය; දාන වස්තුව.
4. (අභි.) නා. (තමා සතු දැය) දීම් වශයෙන් උපදනා චේතනාව.
5. නා. සතර සංග්‍රහ වස්තුවෙන් එකක් වූ රාජ්‍ය උපායක් වශයෙන් කරන දීම හෝ පරිත්‍යාගය.
6. නා. බෙදීම; විභාගය.
7. නා. පවිත්‍රතාව; පාරිශුද්ධිය.
8. නා. ආරක්ෂාව; පාලනය.

දානව

නා.ප්‍ර. අසුරයා.

දානවගුරු

නා.ප්‍ර. අසුරයන්ගේ ගුරුවරයා වන සිකුරා හෙවත් ශුක්‍ර.

දානවසතර

නා.ප්‍ර. අසුරයන්ගේ සතුරා වන විෂ්ණු දෙවි.

දානවිෂය

නා.ප්‍ර. දන් දීමෙහි ක්ෂේත්‍රය; පරිත්‍යාගය නම් කාර්යය; දාන මුඛය.

දාන්ත

වි. ඉන්ද්‍රිය දැමුණු; හික්මුණු; සන්සුන් වූ;නිවුණු.

දාන්තිය

1. නා. යටහත් පහත් බව; නිහතමානිත්වය.
2. නා. ඉවසීම.

දානාධ්‍යාශය

[දාන + අධ්‍යාශ]
නා. දන්දීමේ කැමැත්ත.

දානාන්තරාය

නා.ප්‍ර. දනට බාධා කිරීම; දානය වැළැක්වීම.

දානානිසංසය

නා. දන් දීමෙන් ඇති වන පුණ්‍ය ඵලය; දානයෙන් සිදු වන යහපත් ප්‍රතිඵල හෙවත් කුසල විපාකය.

දානාපහාස

වි. අන්‍යයන්ගේ පරිත්‍යාගයට නිගා කර සුලු; අනුන්ගේ දීමනා දීමනා අභිභවනය කරන.

දානාභිරත

වි. දීමෙහි ඇලුණු; පරිත්‍යාගයෙහි ඇලුණු.

දානාර්හ

වි. දීමට සුදුසු; පරිත්‍යාග ලැබීමට යෝග්‍ය වූ.

දානි

නා.ප්‍ර. (රූඪි.) යෝග්‍ය වූ තැනැත්තා; බමුණා; බ්‍රාහ්මණයා.

දාපත

නා. ජන්ම පත්‍රය; කේන්ද්‍රය.

දාපදය

නා. ධාතු පදය; ධාතුවෙන් සිද්ධ පදය; ක්‍රියා පදය.

දාපාය

නා. සර්වඥ ධාතු තැන්පත් කර තබන ගෘහය; ධාතු මන්දිරය.

දාපිට

නා. දාගලේ මතුපිට; ඇඹරුම් ගලේ උඩ පැත්ත.

දාපියෙවි

නා.ප්‍ර. ධාතු ප්‍රකෘතිය; ක්‍රියාපදයේ මුල් ස්වභාවය.

දාපුවක්

නා.ප්‍ර. පෙති වියළා ගත් ළපටි පුවක්.

දාම චක්‍රය

(පාරිභා.) නා. ආධාරක දෙකක් මත දෙකොනින් රැඳවූ රැහැනක ගුරුත්වාකර්ෂණය නිසා ඇති වන වක්‍රය (= Catenary).

දාමන් කවුඩුව

නා. (ධීව.) රුවලේ පහත කොනට සම්බන්ධ පුඩුව.

දාමය

1. නා. මාලාව; ආවලිය; වැල.
2. නා. බන්ධනය; විලංගුව; දම්වැල.
3. (පාරිභා.) (ගණිත.) නා. වරහන් වෙනුවට උඩින් අඳින තිරස් රේඛාව (= vinculum).
4. (පාරිභා.) (භෞති.) නා. එකකට එකක් සම්බන්ධ වුණු කාබනික අණුවල ඇති පරමාණු පේළිය (= chain).