සංක්ෂිප්ත සිංහල ශබ්දකෝෂය – 163

අර්ථ විභාගය

නා. යම් කෘතියක අන්තර්ගත කරුණු වෙන් වෙන් ව බෙදා එහි අර්ථ දැක්වීම.

අර්ථ විවරණය

නා. අර්ථ විවෘතව පහදා විස්තර කිරීම.

අර්ථ ශාස්ත්‍රඥයා

නා. ආර්ථික ක්‍රමය පිළිබඳ තතු දන්නා; ආර්ථික විද්‍යාව මනා කොට උගත් පුද්ගලයා.

අර්ථ ශාස්ත්‍රය

1. නා. විවිධ භාණ්ඩ හා සේවා නිෂ්පාදනය, බෙදා හැරීම, ධනය ඉපැයීම හා සම්බන්ධ විද්‍යාව; ආර්ථික විද්‍යාව.
2. නා. කෞටිල්‍යය නම් බ්‍රාහ්මණ උපදේශකයා විසින් රචිත රාජ්‍ය පාලනය හා ආර්ථිකය සම්බන්ධ විග්‍රහ කෙරෙන සුප්‍රසිද්ධ ග්‍රන්ථයේ නාමය.

අර්ථ ශූන්‍ය

1. වි. තේරුමක් නැති; අර්ථ රහිත; නිරර්ථක.
2. වි. ප්‍රයෝජනයක් හෝ වැඩක් හෝ නැති; ඵල රහිත.

අර්ථ සිද්ධිය

නා. යහපතක් සිදු වීම; අදහස මුදුන්පත් වීම; ඉෂ්ටාර්ථ සිද්ධිය.

අර්ථ හානිය

නා. ධන හානිය; වස්තු විනාශය.

අර්ථකථනය

නා. අරුත් කීම; තේරුම් දැක්වීම; විවිධාකාර අර්ථ ප්‍රකාශය.

අර්ථකථාචාර්යයා

නා. අරුත් විවරණය හෙවත් අර්ථ කථාව කළ ඇදුරුවරයා; අටුවාචාරියා.

අර්ථකථාව

1. නා. අරුත් විවරණය.
2. නා. (ත්‍රිපිටක පාළියට කළ) අට්ඨකථාව; මුල් ග්‍රන්ථයක අර්ථ පැහැදිලි කර දෙන ග්‍රන්ථය; අටුවාව.

අර්ථකර

වි. යහපත ඇති කරන; හිතකර.

අර්ථකරණය

නා. නඩු ඇසීම; යුක්තිය පසිඳලීම.

අර්ථක්‍රියාව

1. නා. යහපතට හේතුවන ක්‍රියාව.
2. (ව්‍යාක.) නා. ක්‍රියාවක් කරන්නා හඟවන නාම පදය; ක්‍රියා නාම හෙවත් කෘදන්ත පදය.

අර්ථකාමී

වි. (තමහට) හිත වැඩ කැමති; අභිවෘද්ධිකාමී.

අර්ථඥ

වි. අර්ථ දන්නා වූ.

අර්ථධ්වනිය

නා. වචනාර්ථයෙන් නොව එය අනුසාරයෙන් අවබෝධ වන අර්ථය; කාක්තියක ව්‍යංග්‍යාර්ථය.

අර්ථනය

නා.ප්‍ර. අර්ථ දැනගැනීමේ ක්‍රමය.

අර්ථපතිත්වය

නා. දායකත්වය දැරීම; යමක් වෙනුවෙන් ධනය වැය කිරීම.

අර්ථය

1. නා. තේරුම; අදහස.
2. නා. අභිමතාර්ථය.
3. නා. ප්‍රයෝජනය; යහපත; ඉෂ්ටාර්ථය.
4. නා. ධනය; වස්තුව; සෞභාග්‍යය.
5. නා. හේතුව; නිමිත්ත.
6. (අභි.) නා. හේතුවක ඵලය; හේතු ඵලය.

අර්ථවත්

1. වි. අර්ථයෙන් යුක්ත වූ; අර්ථයෙන් පරිපූර්ණ වූ.
2. වි. ධනවත්.
3. වි. ප්‍රයෝජනවත්.

අර්ථසංවර්ණනා

නා.ප්‍ර. අර්ථය පැහැදිලි කිරීම පිණිස සපයනු ලබන විස්තරය හෝ ග්‍රන්ථය; අර්ථ ව්‍යාඛ්‍යාව.

අර්ථසාධක

වි. වැඩ සාදා දෙන; හිතකර.

අර්ථසාධක අරමුදල

(පාරිභා.) නා. රැකියාවෙන් විශ්‍රාම ගත් විට සේවකයාගේ ප්‍රයෝජනයට ගැනීම පිණිස මාස් පතා ඔහුගේ වැටුපෙන් කොටසක් ද සේවා යෝජකයාගෙන් කොටසක් ද දමා එකතු වෙන්නට හරින අරමුදල (=provident fund).

අර්ථසාර

වි. අර්ථයෙන් පරිපූර්ණ වූ; අර්ථයෙන් සාර වූ; අර්ථවත්.