සංක්ෂිප්ත සිංහල ශබ්දකෝෂය – 1165

බුද්ධින්ද්‍රිය

නා.ප්‍ර. ඉන්ද්‍රියයක් වූ බුද්ධිය ; ඉන්ද්‍රියයක් වශයෙන් ක්‍රියා කරන බුද්ධිය.

බුද්ධිමය දේපළ

නා.ප්‍ර. නිර්මාණශීලිත්වය මූලික කොටගෙන බිහිවන නිෂ්පාදන; කලා නිර්මාණ, වෙළඳ ලකුණු, අදහස් යනාදිය.

බුද්ධිය

නා. ඉක්මනින් අවබෝධ වන නුවණ ; වහා වටහා ගැනීමේ හැකිකම ; වැටහෙන නුවණ ; ඥානය ; උගත්කම ; අවබෝධය.

බුද්ධිසම්පන්න

වි. බුද්ධිමත් ; වැටහෙන නුවණ ඇති ; බුද්ධිය මෙහෙයවා කටයුතු කරන.

බුද්ධිසම්පන්නයා

නා. බුද්ධිය ඇත්තා ; ඥානවන්තයා ; බුද්ධිමතා.

බුද්ධෝත්පාදය

1. නා. බුදු කෙනකුන් ලොව පහළ වීම ; බුදුවරයකුගේ ඉපදීම.
2. බුදුවරයකුගේ ශාසනය බල පවත්වමින් තිබෙන කාල පරිච්ඡේදය.

බුද්බුදාංකය

නා. ද්‍රව්‍යයක් උණු වී බුබුළු දමන අවස්ථාව.

බුදිනවා

ක්‍රි. කෑම කනවා ; අනුභව කරනවා ; වළඳනවා.

බුදියනවා

ක්‍රි. නිදාගන්නවා ; නිදියනවා ; සැතපෙනවා.

බුදු

වි. බුදුරදුන් සම්බන්ධ; බුදුරදුනට අදාළ හෝ අයත්.
1. නා.ප්‍ර. බුදුරජ ; සර්වඥයන් වහන්සේ.
2. දැනීම අවබෝධය.
3. බුදු බව ; බුද්ධත්වය.

බුදු ඇස

නා. බුදුවරයකුට පමණක් විශේෂ වූ ආසයානුසයඤාණ සහ ඉන්ද්‍රිය පරෝපරියත්ත ඤාණ යන අසාධාරණ ඥාන දෙක ; බුද්ධ චක්ෂුසය.

බුදු දහම

නා. බුදුරදුන් දෙසූ ධර්මය ; ත්‍රිපිටක බුද්ධ වචනය.

බුදු බණ

නා.ප්‍ර. බුදුරදුන් දෙසූ දහම ; බුද්ධධර්මය.

බුදු මැදුර

නා. බුද්ධ ප්‍රතිමා හා බුද්ධ චරිතය විදහා දක්වන අනුරූ සඳහා වෙන් කොට ඇති ගෘහය ; විහාර ගෙය ; බුදුගෙය.

බුදු සමය

1. නා.ප්‍ර. බුදුරජුන් විසින් දේශනා කරන ලද ධර්ම මාර්ගය.
2. බුද්ධාගම ;එය ආශ්‍රයෙන් පහළ වී පවතින ආගම.

බුදු සසුන

නා. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශාසනය.

බුදු සිරිත

නා. බුදුරදුන්ගේ ජීවිත පැවතුම් පිළිවෙළ ; බුද්ධ චරිතය.

බුදුකැලි

වි. බුදුරදුන් විසූ සමය පිළිබඳ වූ ; බුදුරදුන් හා සමකාලින ; බුද්ධ කාලීන.

බුදුකුරු

වි. බුදුවරයකු වීමට හේතු වන ; බුද්ධත්වය ලබාදෙන ; බුද්ධකාරක.
නා.ප්‍ර. බුද්ධාංකුරය ; බුදුබව පතා පෙරුම් පුරන උතුමා ; බෝසතා.

බුදුරජාණන් වහන්සේ

නා.බහු. ගෞරව කිසිවකුගේ උපකාරයක් නැති ව චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කොටගෙන එය අනුන්ට ද අවබෝධ කරවීමෙහි සමත් මහෝත්තමයා ; බුදුරද ; තථාගතයන් වහන්සේ ; සර්වඥයන් වහන්සේ.

බුදුරස්

නා.ප්‍ර. බුදු සිරුරෙන් විහිදෙන රශ්මිමාලාව.

බුදුවිසා

නා.ප්‍ර. බුදුවරයකුට පමණක් අවබෝධ කොට ගත හැකි ඥාන මාර්ගය ; කවර ප්‍රශ්නයකට හෝ නොපැකිළ පිළිතුරු දිය හැකි නුවණ ; බුද්ධ විෂය.

බුධ

1. නා.ප්‍ර. නුවණැත්තා; බුද්ධිමතා ; ප්‍රාඥයා.
2. සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ සූර්යයා සමීපයෙන්ම ඇති ග්‍රහයා; බුද.

බුන්

1. වි. බොන ලද ; පානය කළ.
2. පිපුණු ; පුබුදු වුණු.
3. බිඳුණු ; කැඩුණු.