සංක්ෂිප්ත සිංහල ශබ්දකෝෂය – 316
උද්‍යෝතය
නා. බැබළීම; ආලෝකය; ග්‍රන්ථයක පරිච්ඡේදය.
උද්‍රේකය
1. නා. අධිකත්වය; වේගය.
2. නා. ආමාශගත ව තිබී මුඛයෙන් බැහැර කරන ද්‍රව්‍ය; වමනය.
උදා
1. නා.ප්‍ර. උදාව; සූර්යයාදි ග්‍රහයන්ගේ නැඟීම; උද්ගමය.
2. නා.ප්‍ර. උදෑසන; පාන්දර.
3. නා.ප්‍ර. පහළවීම; හටගැනීම; උත්පත්තිය.
4. නා.ප්‍ර. උදයගිර.
5. නා.ප්‍ර. අභිවෘද්ධිය; ඓශ්වර්යය.
උදා ආබාධය
නා. ගර්භිණියකට මුල් මාසවල උදය කාලයේ දී ඇති වන ඔක්කාරය.
උදා කරනවා
ක්‍රි. නඟනවා; උද්ගත කරනවා; පුබුදුවනවා.
උදා දිනිඳු
නා.ප්‍ර. උදාවෙන සූර්යයා; උදය සූර්යයා.
උදා දෙනවා
ක්‍රි. (හිරු හෝ සඳු) පායනවා; නඟිනවා; පහළ වෙනවා.
උදා දෙස
නා. හිරු උදා වන දිශාව; නැගෙනහිර දිශාව.
උදා රිවි
නා.ප්‍ර. උදාවෙන සූර්යයා; උදය සූර්යයා; උදා හිරු.
උදා වෙනවා
1. ක්‍රි. පායනවා; උද්ගත වෙනවා; පහළ වෙනවා; මතු වෙනවා.
2. (ජ්‍යෝති.) ක්‍රි. අස්ත වූ ග්‍රහයකුගේ ආලෝකය නැවත ප්‍රකෘතිමත් වෙනවා.
උදාකල
නා. ඉර පායන කාලය; උදෑසන.
උදාගම
නා. (රජයේ විශේෂ සැලැස්මක් මත) සංවර්ධනය කළ ගම්මානය.
උදාගිර
නා. උදයගිර.
උදාගිරිඳු
නා.ප්‍ර. උදය පර්වත රාජයා; උදාගිර.
උදාත්ත
1. වි. උදාර; ශ්‍රේෂ්ඨ.
2. (ව්‍යාක.) වි. උස් හඬින් උච්චාරණය කරනු ලබන ස්වරය.
නා.ප්‍ර. (අලං.) උදාත්ත නම් කාව්‍යාලංකාරය.
උදාත්තාර්ථය
උදාන
1. නා.ප්‍ර. ගෙළ පෙදෙසෙහි පිහිටි වාතය; උදාන වායුව.
2. නා.ප්‍ර. සොම්නසින් ළය පිරී ගිය කල පිටවෙන ප්‍රීති වාක්‍යය.
3. නා.ප්‍ර. ඛුද්දක නිකායට අයත් පොතක්.
උදාන ගාථා
නා.ප්‍ර. ප්‍රීති වාක්‍යවලින් සමන්විත ගාථාව; ප්‍රීතියෙන් ප්‍රබෝධ වී ගයන ගී.
උදාර
වි. ශ්‍රේෂ්ඨ; උතුම්; උසස්; මහේශාක්‍ය; මහත්.
1. නා.ප්‍ර. ක්ලේශයන්ගේ ප්‍රබල අවස්ථාව.
2. නා.ප්‍ර. පැරණි සිංහල වන්නම් දහ අටෙන් එකක්.
3. නා.ප්‍ර. උදාරාලංකාරය.
උදාර ප්‍රාණය
නා. (අලං.) කාව්‍ය ශාස්ත්‍රයෙහි දැක්වෙන ගුණයක්; කාව්‍ය නායකයාගේ ගුණ උත්කර්ෂවත් ව ප්‍රකාශ වන අවස්ථාව.
උදාරම
නා. අහංකාර; උඩඟු; ආඩම්බර; උජාරු.
1. නා.ප්‍ර. අහංකාරකම; ආඩම්බරය; උඬඟුකම.
2. නා.ප්‍ර. පෘතුගීසි හා ලන්දේසි ආණ්ඩුකාලයේ දී උතුරු ප්‍රදේශ වැසියන්ට වගාකිරීම සඳහා දෙන ලද ඉඩම.
උදාරම්
වි. අහංකාර; උඩඟු; ආඩම්බර; උදාර.
උදාරාත්මක
[උදාර + ආත්මක]
වි. උදාර භාවයෙන් යුක්ත වූ; උතුම් ගති පැවැතුම් ඇති; ශ්‍රේෂ්ඨ.