සංක්ෂිප්ත සිංහල ශබ්දකෝෂය – 839

දිරි ගහනවා

1. (කථා.) ක්‍රි. ඇද වැටෙනවා; පතිත වෙනවා.
2. ක්‍රි. පිරිහෙනවා; විනාශ වෙනවා. විපතට පත් වෙනවා.
3. ක්‍රි. තළාපෙළා දමනවා; නැති කරනවා; නසනවා; මට්ටු කරනවා.

දිරිතර

වි. ඉතා උත්සාහවත්; ඉතාම ධෛර්ය සම්පන්න.

දිරිති

නා.ප්‍ර. මහලු ස්ත්‍රිය; මැහැලිය.

දිරිමත්

වි. උනන්දුවෙන් ක්‍රියා කරන; ධෛර්ය සම්පන්න.

දිරිය

1. නා. දැඩි උත්සාහය; උනන්දුව; උද්යෝගය; ධෛර්යය.
2. නා. ශක්තිය; බලවත්කම.
3. නා. නුවණ; අවබෝධ ඥානය.
4. නා. එළිය; ආලෝකය.

දිරිවත

නා. දිරූ වස්ත්‍රය; කඩමාල්ල.

දිල්රුබාව

නා. ඉන්දියානු තන්ත්‍රීය තූර්ය භාණ්ඩයක්.

දිලික්තය

නා. (නීති.) හිංසනයක් ලැබූ පුද්ගලයකුට තමාගේ වාසිය පිණිස නඩුවක් පැවරිමට අවශ්‍ය පදනම ලබා දෙන වරදකාරී ක්‍රියාව; සිවිල් වරද.

දිලිතුහින

(පාරිභා.) නා. තද ඔපයක් ඇති සිනිඳු තලයෙන් යුත් හිම (=galaced frost).

දිලිබු

වි. ලබාගැනීමට අපහසු; දුලබ; හිඟ; දුර්ලභ.

දිලියුම

නා. (භෞති.රසා.) (ගින්නකින් තොර ව) දැඩි තාපයක් ඇතිව දිලිසීම; දැඩි උණුසුමක් ඇතිව දිලිසීම.

දිලියුම් පහන

නා. යම්කිසි ද්‍රව්‍යයක් අධික තාපයට රත් කිරිම නිසා එමගින් අලෝකය ලබා ගන්නා පහන.

දිලියෙනවා

ක්‍රි. ආලෝකය විහිදෙනවා; රැස් පැතිරෙනවා; දීප්තිය නැගෙනවා; බැබළෙනවා.

දිලීර උපුලුව

(පාරිභා.) නා. දිලීර හෝ බැක්ටීරියා හෝ හේතු කොට ගෙන සෑදෙන ලේ ගෙඩිය (=mycotic aneurysm).

දිලීර රෝග

නා.ප්‍ර. දිලීර නිසා හටගන්නා ශාක රෝග විශේෂයක්.

දිලීර විද්‍යාව

(පාරිභා.) නා. දිලීර පිළිබඳ අධ්‍යයනය කරන ශාස්ත්‍රය (=mycology).

දිලීරය

(පාරිභා.) නා. න්‍යෂ්ටිකා සහිත වූ ද, සාමාන්‍යයෙන් සූත්‍රිකාමය වූ ද, බීජාණු දරන්නා වූ ද, හරිතප්‍රද රහිත වීමේ ලක්ෂණයෙන් ඇල්ගීවලින් වෙනස් වූ ද ක්ෂුද්‍ර ශාක වර්ගයක් (=fungus).

දිලෙනවා

ක්‍රි. ආලෝකය විහිදුවනවා; දිලිසෙනවා.

දිව

1. නා. ආහාර රස විඳීමට උපකාර වනු සඳහා මුඛයේ පිහිටි මාංසමය අවයවය; දිවත; ජිහ්වාව.
2. නා. ද්වීමය ජලයෙන් වට වූ ගොඩබිම; දූපත; දිවයින.
3. නා. දෙව්ලොව.
4. නා. අහස; ගුවන.
5. නා. දීපය; ආලෝකය ගෙන දෙන උපකරණය; පහන; ප්‍රදීපය.
6. නා. පණ; ප්‍රාණය; ජීවය.
වි. දිව්‍ය; දෙවියන්ට අයත්; දෙව්ලොවෙහි වන්නාවූ; දිව්‍යමය.

දිව ඔසුව

නා. දිව්‍ය ඖෂධය; නිසැක වූ සුවය දෙන ඔසුව; අත්දුටු බෙහෙත.

දිව මාලය

(පාරිභා.) නා. කළපුවක් වටා මාලයක් මෙන් පිහිටි හිරිගල් දූපත් සමූහය (= atoll).

දිවංගත

වි. ස්වර්ගස්ථ; මියගිය; අභාවප්‍රාප්ත.

දිවඔතැලි

නා.ප්‍ර. (බඩ පිරුණු විට) කටින් පිටවන වාතය; රාම තැල්ල.

දිවඕජස්

නා.ප්‍ර. දෙවියන්ගේ රස ඕජස; ඕජෝ ගුණය.

දිවකන්

නා.ප්‍ර. බුදු, රහත්, දෙවි, බඹ ආදි උතුමන්ට ඇතැයි සැලකෙන අතිශය තියුණු ශ්‍රවණ ශක්තිය; දිව්‍යශ්‍රෝතය.