සංක්ෂිප්ත සිංහල ශබ්දකෝෂය – 114

අනුප්‍රස්ථ පාටිකය

(පාරිභා.) නා. හරස් අතට වෙන් වී යන බික් සහිත කරල; සලාකිතය.

අනුප්‍රස්ථච්ඡේදය

(පාරිභා.) නා. හරස් අතට කැපුම; හරස්කඩ.

අනුප්‍රස්ථතරඞ්ග

(පාරිභා.) නා.ප්‍ර. හරස් අතට ගමන් කරන තරඞ්ග; තිර්යක් තරඞ්ග.

අනුප්‍රාකාරය

නා. කුඩා පවුර; පවුරක් ශක්තිමත් කිරීම සඳහා ඊට යාබද ව බඳින ලද පවුර.

අනුප්‍රාණිත

වි. පණ පිහිටුවන ලද; ප්‍රාණවත් කරන ලද.

අනුප්‍රාපණය

නා. පැමිණවීම; එළඹවීම.

අනුප්‍රාප්ත

වි. පැමිණි; එළඹි; අධිගත.

අනුප්‍රාප්තිය

නා. කෙනෙකුගේ පදවියට ඔහුගෙන් පසු අනිකකු පැමිණීම; කෙනෙකුගේ ඇවෑමෙන් පසු ඔහුගේ දේපළ අනිකකුට අයිතිවීම පිළිබඳ නීතියෙන් පිළිගත් ක්‍රමය.

අනුප්‍රාසය

නා. (අලං.) ශබ්ද මාධූර්යය ඇති වන පරිදි සමාන අක්ෂර, පද ආදිය ළඟ ළඟ යෙදීම.

අනුප්‍රිය

වි. ප්‍රිය; ප්‍රීති උපදවන.

අනුප්‍රියභාණී

වි. ප්‍රීති උපදවන පරිදි කථා කරන; චාටු බස් කියන; ඉච්චාකාර.

අනුප්‍රේක්ෂණය

නා. නැවත නැවත බැලීම; විමසා බැලීම.

අනුපාඩාව

නා. හකු පාඩාව හෙවත් හකු ඇටය; හක්ක; හනුව.

අනුපාතය

1. නා. නැවත නැවත පතනය වීම; නැවත නැවත වැටීම.
2. (පාරිභා.) නා. එක ම වර්ගයේ රාශි දෙකක් අතර ඇති ප්‍රමාණාත්මක සම්බන්ධය (=ratio).
3. (පාරිභා.) නා. අනුපාත දෙකක් අතර ඇති සමානත්වය (=proportion).

අනුපාතික

(පාරිභා.) වි. අන්‍යෝන්‍ය; අනුකූල; ප්‍රමාණයෙන් සම වූ; අනුපාත සම්බන්ධී; සමානුපාතික.

අනුපාදානය

1. නා. දැඩි සේ නොගැනීම; තදින් අල්ලා නොගැනීම.
2. නා. කාමාදි උපාදානවලින් හෙවත් ග්‍රහණවලින් තොර වීම.

අනුපාදානිර්වාණ ධාතුව

නා. (අභි.) භවෝත්පත්තියට හේතූ වූ උපාදානවලින් තොරව පිරිනිවීම; අනුපාදා නිර්වාණය.

අනුපාදින්න

වි. (අභි.) කර්මයෙන් නොහටගත්; අකර්මජ; අචේතනික.

අනුපාදිශේෂ

වි. (අභි.) උපාදි නම් වූ රූපාදී පඤ්ච ස්කන්ධයන්ගේ ඉතිරිවීමක් නැති.

අනුපාදිශේෂ නිර්වාණ ධාතුව

නා. (අභි.) උපාදි නම් වූ රූපාදී පඤ්ච ස්කන්ධයන්ගේ ඉතිරිවීමක් නැතිව ලබන නිවන.

අනුපාදේය

වි. නොගත යුතු; නොපිළිගත යුතු; ප්‍රතික්ෂේප කළ යුතු.

අනුපානය

නා. බෙහෙතකට අනු ව හෝ බෙහෙතකට මිශ්‍ර කර හෝ ගන්නා පාන වර්ගය; කෂායකට මිශ්‍ර කරන සීනි, මීපැණි ආදි ප්‍රතිවාපය; ඖෂධයක් ගැනීමෙන් පසු ව බොන කිරි, මෝරු ආදි පානය.

අනුපාය

නා.ප්‍ර. වැරදි උපාය; වැරදි මාර්ගය; නොනිසි මඟ; උත්පථය.

අනුපායාස

නා.ප්‍ර. දැඩි ආයාසය නැති වීම.