සංක්ෂිප්ත සිංහල ශබ්දකෝෂය – 44

අණදෙන නිලධාරියා

නා.සේනාවක් හෝ බලඇණියක් හෝ මෙහෙයවන නිලධාරියා.

අණපනත්

නා.ප්‍ර. නියෝග සහ පැනවීම්; ආඥා සහ ප්‍රඥප්ති රාජාඥා.

අණබණ

නා. ආඥාව හා අනුශාසනය; නියෝගය හා උපදේශනය.

අණව

නා. මුහුද, සාගරය, සමුදුර; අර්ණවය.

අණවනවා

ක්‍රි. නියම කරනවා; නියෝග නිකුත් කරනවා; විධාන කරනවා; අණ කරනවා.

අණස

නා. මුහුද; සාගරය.

අණසක

නා. නියෝගයක් හෝ නීතියක් හෝ සතුව ඇති බලය; ආඥා චක්‍රය.

අණසක්විති

නා.ප්‍ර. මුළු මහත් පොළෝතලයට ආඥා පතුරුවන රජතුමා; අධිරාජයා.

අණසුන්පත

නා. ආඥා සඳහන් අසුන්පත; රජුගේ නියෝග සඳහන් ලියවිල්ල.

අණ්ඩ

1. නා.ප්‍ර. කකුළු ගෝනුසු ආදින්ගේ ශරීරයේ ඉදිරිපස කොටසේ පිහිටා ඇති කතුරක හැඩය ඇති අවයවය.
2. නා.ප්‍ර. කකුල; පාදය; ගාත්‍රය.
3. නා.ප්‍ර. කෝප්ප, ජෝගු ආදිය අතින් අල්ලා ගැනීමේ පහසුව සඳහා සවි කොට ඇති කොක්ක.
4. නා.ප්‍ර. වෘෂණය.

අණ්ඩ කෝෂය

1. නා. පුරුෂ ව්‍යඤ්ජනයට අයත් අණ්ඩ යුග්මය සහිත කෝෂය; මුෂ්කය; වෘෂණය.
2. නා. පුරුෂ ව්‍යඤ්ජනය සම්බන්ධ අණ්ඩ දරා සිටින කොපුව.
3. නා. බිත්තරයෙහි කෝෂය; බිජුවක පිට කටුව; බිත්තර කටුව.

අණ්ඩ ජන්මාණුකතාව

(පාරිභා.) නා. විශාල අචල අණ්ඩයක් කුඩා පුං ජන්මාණුවකින් සංසේචනය වන අසම ජන්මාණුකතාව (=Oogamy).

අණ්ඩ ජලාබුජතාව

නා. ගර්භාශය තුළ බිත්තර පුපුරා පැටවුන් එළියට ඒම; ඩිම්බ ජලාබුජතාව.

අණ්ඩ දමනවා

ක්‍රි. වස්ත්‍රයක හෝ ලී බඩු ආදියක අබලන් වූ තැනකට අමතර කැබැල්ලක් යොදා අලුත්වැඩියා කර ගන්නවා.

අණ්ඩ පාතනය

(පාරිභා.) නා. බිත්තර දැමීම; බිජු දැමීම (=spawning).

අණ්ඩ පෝෂණය

(පාරිභා.) නා. බිජු රැකීම (=incubation).

අණ්ඩ මෝචනය

1. නා. බිත්තර දැමීම; බිජු දැමීම (=ovulation).
2. (පාරිභා.) නා. ක්ෂීරපායින්ගේ ඩිම්බය ඩිම්බ කෝෂයෙන් පිටතට ඒමේ ක්‍රියාවලිය; ඩිම්බ මෝචනය; ඩිම්බ නීහරණය.

අණ්ඩ වාතය

නා. අණ්ඩ කෝෂයෙහි හට ගන්නා ආබාධයක්; අණ්ඩයෙහි වාතය හෝ දිය පිරීම; අණ්ඩය මහත්වීම.

අණ්ඩ වෘත්තය

(පාරිභා.) නා. ඕවලාකාර වෘත්තය; ඉලිප්සය (=ovel).

අණ්ඩ සෛලය

නා. ඡායා ජන්මාණු සෛලය; ප්‍රථම ධ්‍රැවීය. දේහ ඇති වීමට පෙර වූ චුම්බය; සංසේචනයට සුදුසු වන්නට පෙර අණ්ඩයක ළපටි අවස්ථාව.

අණ්ඩකෝෂ්ඨය

(පාරිභා.) නා. ඇතැම් ප්‍රොටොසොවාවන්ගේ සංයුග්මන ජන්මාණු යුගලයක් වටා සෑදෙන කෝෂය (= oocyst).

අණ්ඩච්ඡේදය

නා. අණ්ඩ සිඳ දැමීම; වෘෂණ ඉවත් කිරීම; කර ඇඹීම.

අණ්ඩජ

වි. පක්ෂි, උරග, මත්ස්‍යාදි බිජු ලන සත්ත්ව ගණය පිළිබඳ වූ; බිත්තරයෙන් උපදින; අණ්ඩයෙන් ජනිත වූ.
නා.ප්‍ර. බිත්තරයෙන් උපදනා සත්ත්ව ගණය.

අණ්ඩජනක

වි. බිජුවටින් පැටවුන් උපදවන; බිත්තර දමන.