සංක්ෂිප්ත සිංහල ශබ්දකෝෂය – 75

අධිරාජයා

නා. ප්‍රධාන රජ; අගරජ; ප්‍රදේශ හෝ රටවල් බහු සංඛ්‍යාවක රජ.

අධිරාජ්‍යය

නා. එක පාලකයකු නොහොත් පාලන බල මණ්ඩලයක් යටතේ පවතින රටවල් නොහොත් රාජ්‍ය සමූහයක්; අග්‍ර රාජ්‍යය.

අධිරාජ්‍යවාදය

නා. රාජ්‍යයක බලය සහ බලපෑම දේශපාලන සම්බාධක හෝ යුද්ධ බලය මගින් ව්‍යාප්ත කිරීමේ රාජ්‍ය තන්ත්‍රය.

අධිරික්තය

(පාරිභා.) නා. අතිශයින් වාත ශුන්‍ය වූ ස්ථානය (=high vacuum).

අධිරූඪ

වි. අධිපතිව නැඟී සිටි; පිටට නැඟුණු; ආරෝහණය කළ.

අධිරෝපණය

1. (පාරිභා.) නා. අනෙක් සතකුගේ ශරීර කුහරයක් තුළ අවයවයක් හෝ අවයව කොටසක් වගා කිරීම.
2. නා. කෙනෙකුගේ සිතට යම් මතයක්, අදහසක් ඇතුළු කිරීම.

අධිරෝහණිය

නා. ඉණිමඟ; සෝපානය; පඩිපෙළ.

අධිවචනය

1. නා. අභිධානය.
2. නා. පර්යාය ශබ්දය.

අධිවර

වි. ඉතා උතුම්; ප්‍රධාන.

අධිවසනය

නා. වාසය කිරීම; පදිංචිව සිටීම.

අධිවාසනය

1. නා. ඉවසීම; විඳදරා ගැනීම.
2. නා. දැරීම; ඉසිලීම.
3. නා. විරුද්ධ නොවී නිසොල්මන්ව සිටීමෙන් එකඟ වීම; බාර ගැනීම; පිළිගැනීම; ඉවසීම.
4. නා. සුවඳ විලවුන් ගැල්වීම; සුවඳ කැවීම.

අධිවෘක්ක ග්‍රන්ථිය

(පාරිභා.) නා. උසස් පෘෂ්ඨවංශීන්ගේ වෘක්කය අසල තිබෙන අන්තරාසර්ග අවයවයක්; උපරිවෘක්ක ග්‍රන්ථිය (=adrenal gland).

අධිවේගී මාර්ගය

නා. දීර්ඝ හා නිශ්චිත ගමනාන්ත සඳහා නගර යා කරමින් දිවෙන ප්‍රධාන මාර්ගය.

අධිවේදනය

නා. භාර්යාව සිටිය දී ම තවත් ස්ත්‍රියක පාවා ගැනීම; බහු භාර්යාභාවය.

අධිශ්‍රයණ

1. නා.ප්‍ර. ළිප උඩ තැබීම; උණු කිරීම; පිසීම.
2. නා.ප්‍ර. උදුන.

අධිශික්ෂා

නා.ප්‍ර. උසස් ශීලය; එම ශීලයෙහි හික්මීම.

අධිශීතකරණය

නා. යම්කිසි ද්‍රවයක් ඝනීභවනය නොවන සේ එහෙත් හිමාංකය ඉක්මවා ශීත කිරීම (=super cooling).

අධිශීලය

1. (පාරිභා.) නා. ප්‍රාතිමෝක්ෂ සංවර ශීලය; මාර්ගඵල සම්ප්‍රයුක්ත වූ ප්‍රාතිමෝක්ෂ සංවර සීලය.
2. නා. උපසම්පදා සීලය.

අධිශෝෂණය

(පාරිභා.) නා. ද්‍රව්‍යයක් මතුපිට තුනී තට්ටු වශයෙන් වායු හෝ ද්‍රව හෝ ද්‍රාවණ හෝ ඝනීභවනය වීම (=adsorption).

අධිශෝෂිතය

(පාරිභා.) නා. අධිශෝෂණය වන වායුව හෝ ද්‍රවය හෝ ද්‍රාවණය (=adsorbate).

අධිෂ්ඨාන පවාරණය

නා. (විනය.) සෙසු පවාරණ විනය කර්ම කිරීමට තරම් භික්ෂූන් නැති කල්හි එක් භික්ෂුවක් පමණක් වී නම් ඒ භික්ෂුව විසින් කරන පවාරණ විනය කර්මය; ඉටන් පවුරුණ; පුද්ගල පවාරණය.

අධිෂ්ඨානය

1. නා. (මතුයෙහි) පිහිටීම; පිහිටා සිටීමට ආධාරය; මූලාධාරය; පාදකය; පදනම.
2. නා. පාලනය; ආධිපත්‍යය; බලය.
3. නා. දැඩි ලෙස යමක් සිතා ගැන්ම; යමක් ස්ථිර ලෙස සිතෙහි පිහිටුවා ගැනීම; අචල සමාදානය.
4. නා. "මෙය මෙසේ වේවා," යි අභිඥා නුවණින් ඉටා ගැනීම; ඍද්ධි බලපෑමක් සඳහා අභිඥා නුවණින් ඉටා ගැන්ම.

අධිෂ්ඨිත

1. වි. අධිපතිව සිටි; පාලනය කරන ලද; සෙවුනා ලද; අරක් ගත්.
2. වි. ඉටාගත්; අධිෂ්ඨාන කළ.

අධිසංවේදිතාව

(පාරිභා.) නා. අධික සංවේදී බව; ඉතා ඉක්මනින් ප්‍රතික්‍රියා පෙන්වීමට ඇති හැකියාව (=hypersensitivities).