සංක්ෂිප්ත සිංහල ශබ්දකෝෂය – 59

අතිපණ්ඩිත

වි. පමණට වඩා උගත්කම් පෙන්වන; නැති පණ්ඩිතකම් පෙන්වන; පණ්ඩිත ප්‍රතිරූපක.

අතිපාතය

නා. නැසීම; වැනසීම.

අතිමඤ්ඤනාව

නා. (තමන්) උසස් කොට සිතා ගැනීම; (අනුන්) හෙළා දැකීම.

අතිරක්තය

1. නා. ඍතු ලෙය අධික ව වහනය වීම; ලේ මාලය.
2. නා. රක්ත වර්ණය නිසා මුතුවල ඇතිවන පලුද්දක්.
3. නා. ඖෂධයක නාමය; සාදිලිංගම්.

අතිරස

නා.ප්‍ර. පාරම්පරික රස කැවිලි වර්ගයක්; පූප විශේෂයක්.

අතිරික්ත

1. වි. ඉතිරි වූ; ශේෂ වූ.
2. වි. වැඩිමනක්; අධික.
3. වි. උතුරා ගිය; ඉතිරී ගියා වූ.
1. නා. ඉතිරි කළ භෝජනය.
2. නා. වැඩිමනත් පංගුව; අධිකය.
3. (පාරිභා.) නා. වර්ෂාපතන හිමපතන ආදියෙන් පොළවට උරා නොගෙන, වාෂ්ප නො වී සමුද්‍රය කරා බැස යන ජලය ( run off).

අතිරේකය

1. නා. වැඩිපුර කොටස හෝ දෙය; අධිකය.
2. නා. ප්‍රවෘත්ති පත්‍ර ආදියෙහි වැඩිපුර පළ කරන විශේෂ කොටස.

අතිරෝග

නා.ප්‍ර. ක්ෂය රෝගය.

අතිවරණය

නා. අනාචාරය; කාමමිථ්‍යාචාරය.

අතිවර්ති

වි. ඉක්මවා පවතින; අතික්‍රමණය කරන.

අතිවර්ෂ

නා.ප්‍ර. අධික වර්ෂාව.

අතිව්‍යාප්තිය

1. නා. (න්‍යාය.) ප්‍රමාණය ඉක්මවා පැතිර යෑම; ප්‍රස්තුත කරණය ඉක්මවා පැවතීම.
2. (පාරිභා.) නා. සීමාවෙන් ඔබ්බෙහි යමක් වසා ගෙන පැතිරීම (=overlap).

අතිවාක්‍ය

නා.ප්‍ර. ඉක්ම පැවති තෙපුල්; ආක්‍රෝශ වචන; ගර්හා වචන.

අතිවේගය

1. නා. අධික වේගය; අති ශීඝ්‍රතාව.
2. නා. බලවත් රෝග වේදනාව.

අතිශක්මතාව

(පාරිභා.) නා. අධික විදුලි ශක්තියක් ඇති බව; අතිශය විදුලි බල වේගය දරන බව (=high tension).

අතිශය

වි. ඉතා වැඩි; අධික.
නා. අධිකතාව.

අතිශය ප්‍රත්‍යය

නා.ප්‍ර. (ව්‍යාක.) අතිශයාර්ථයෙහි හෙවත් විශේෂාර්ථයෙහි යෙදෙන තර, තම ආදි ප්‍රත්‍යය.

අතිශයාලංකාරය

නා. අතිශයෝක්ති වූ කාව්‍යාලංකාරය.

අතිශයෝක්තිය

1. නා. අධික කොට කීම; අධික වර්ණනාව.
2. නා. එනම් කාව්‍යාලංකාරය; ලෝක සීමාව ඉක්මවා කීම.

අතිශයෝපමාව

නා. උපමානයට වඩා උපමේයෙහි යම්කිසි අධික බවක් ප්‍රකට කරන උපමාව.

අතිසත්වාදය

1. (පාරිභා.) නා. සාමාන්‍ය වචනවලින් නිරූපණය වන්නේ සත්‍ය පැවැත්ම බව යථාර්ථයෙන් ම ඇදහීම (=super realism).
2. නා. ප්‍රොයිඩ්ගේ සිද්ධාන්ත අනුව උපවිඥානයේ සිහින නිරූපණය කරන නූතන කලා නිර්මාණ ක්‍රමයක් (= surrealism).

අතිසරණය

නා. පමණ ඉක්මවා මල පහ වීම.

අතිසර්ගය

1. නා. දීම.
2. නා. අවසර දීම; අනුදැනීම.

අතිස්ථාන

නා.ප්‍ර. අධික වේලාවක් නැඟිට සිටීම.