සංක්ෂිප්ත සිංහල ශබ්දකෝෂය – 58

අත්‍යුත්කෘෂ්ට

[අති + උත්කෘෂ්ට]
වි. ඉතා උසස්; අතිශ්‍රේෂ්ඨ.

අත්‍යුත්තර

[අති + උත්තර]
වි. ඉතා උස්; බොහෝ උසස්.

අත්‍යුත්තුඞ්ග

[අති + උත්තුඞ්ග]
වි. අතිශය උත්තුඞ්ග; ඉතා ඉහළ.

අත්‍යුත්සන්නතාව

[අති + උත්සන්නතාව]
නා. ඉතා බලවත් බව; ඉතා අධික බව.

අත්‍යුද්ගත

[අති + උද්ගත]
වි. ඉතා උස්ව වැඩී ගිය; අතිශයින් ඉහළ නැඟුණු.

අත්‍යුද්වේග

[අති + උද්වේග]
වි. සිතෙහි හැඟීම් බලවත් සේ ඇති කරන; මහත් උද්වේගය දනවන.

අත්‍යුදාර

[අති + උදාර]
වි. ඉතා උතුම්; අතිශය උදාර වූ.

අත්‍යුෂ්ණය

නා. තද උණුසුම; දැඩි උෂ්ණය.

අත්‍යෝදාත

[අති + ඕදාත]
වි. ඉතා සුදු; අතිශය ශුභ්‍ර වර්ණ.

අත්‍රජ

1. නා.ප්‍ර. තමන්ට දාව උපන් පුතා; ස්වකීය පුත්‍රයා; ඖරසයා.
2. (ජ්‍යෝති.) නා.ප්‍ර. කේන්ද්‍රයක රාශි චක්‍රයේ පස්වන තැන; පුත්‍ර ස්ථානය.

අත්‍රාණ ශාලාව

1. වි. අසරණයන් සඳහා වූ ශාලාව.
2. වි. ගිලනුන් සඳහා ඇති ශාලාව; ගිලන්හල.

අත්‍රාණයා

නා. පිහිටක් නැත්තා; අසරණයා; අනාථයා; ආරක්ෂාවක් නැත්තා.

අත්‍රිච්ඡ

වි. මහත් ආශා ඇති; දැඩි සේ තණ්හාව තිබෙන; තමාට ලබා ගැනීමේ ආශාවෙන් යුත්.

අත්‍රිලිඞ්ග

[අ + ත්‍රිලිඞ්ග]
වි. (ව්‍යාක.) (ලිඞ්ගත්‍රයට අයත් නොවූ යනු වාච්‍යාර්ථයි) ලිඞ්ගික නාම ගණයට නොගැනෙන; ව්‍යාකරණයෙහි ආඛ්‍යාත ප්‍රත්‍යය සම්බන්ධයෙන් ව්‍යවහාරයි.

අතාත්වික

1. වි. අස්වාභාවික; නියත තත්ත්වයට වෙනස්; අසත්‍ය ස්වභාවයෙන් යුත්.
2. වි. සත්‍ය වශයෙන්ම නැතත් ප්‍රතිඵල තිබෙන; කල්පිත (=virtual).

අතාවුද

1. නා.ප්‍ර. ආයුධ සන්නද්ධ මුර හේවායා; ආරක්ෂක හේවායා.
2. (කථා.) නා.ප්‍ර. කෙත් අයිතිකරු වෙනුවෙන් අස්වැන්න ආරක්ෂාවට හා බෙදාගෙන ඒමට තැනැත්තා.

අතැන්වැසි

වි. තැන්පත් නොවූ; නොහික්මුණු.

අති

වි. අධික, අතිශය යනාදි අර්ථවල යෙදෙන උපසර්ගයක්.

අතිඅණ්වීක්ෂය

(පාරිභා.) නා. අති සියුම් වස්තුවල හැඩය නොව ඒවා ඇති නැති බවද පෙන්වන අණ්වීක්ෂයක් (=ultra micro scope).

අතික්‍රමණය

නා. ඉක්මවීම; පසු කර යෑම; එතෙර වීම; (කාලය) ගත කිරීම.

අතිකාල

නා. නියමිත වේලාවට වඩා වැඩියෙන් වැඩ කිරීම; රාජකාරී වේලාවට අමතරව වැඩිපුර කරන වැඩ කොටස.

අතිකාලදීමනා

නා.ප්‍ර. නියමිත කාල වේලාවට අමතරව රාජකාරි කරන කාලය සඳහා මුදලින් ගාස්තුව.

අතිජාත

නා.ප්‍ර. පියාට වඩා සෑම අතින්ම උසස් තත්ත්වයට පත් වන්නා; මව්පියන්ට වඩා යසසින් තනතුරු ආදියෙන් ඉහළ තත්ත්වයක් ලබා ගන්නා පුත්‍රයා.

අතිධ්වනිය

නා. කනට නො ඇසෙන ප්‍රමාණයේ ධ්වනිය; මිනිස ශ්‍රව්‍යතාවේ උඩත් සීමාවට වඩා වැඩි සංඛ්‍යාතවලින් යුතු කම්පන තරංග.