සංක්ෂිප්ත සිංහල ශබ්දකෝෂය – 11

අක්ෂි නිමේෂය

1. නා. ඇසිපිය ගැසීම.
2. නා. ඇසිපිය ගැසීමට ගතවන කාලය; ඇසිල්ල.

අක්ෂි පටලය

1. (පාරිභා.) නා. ඇසේ පිහිටි සියුම් සිවිය (= conjunctiva).
2. නා. ඇසේ දෘෂ්ටිය ආවරණය කරන පටල රෝගය.

අක්ෂි පථය

නා. ඇසට පෙනෙන තෙක් මානය; ඇසට විෂය වූ ප්‍රදේශය.
අක්ෂි පුටය
නා. ඇසිපිය.

අක්ෂි ප්‍රතියෝජනය

(පාරිභා.) නා. විවිධ දුර ප්‍රමාණවල තිබෙන දේ පැහැදිලි ව දැක ගැනීම සඳහා නාභීය දුර අනුව හුරු කර ගැනීමට ඇසට ඇති හැකියාව (= accommodation of the eye).

අක්ෂි ලපය

1. (පාරිභා.) නා. කලලයක පිහිටන ඇසෙහි මූලික ස්වරූපය.
2. නා. ඇතැම් ජීවීන්ගේ හා ශාකවල තිබෙන ආලෝක සංවේදී වර්ණක තිත (=eye spot).

අක්ෂි විද්‍යාව

නා. ඇස පිළිබඳ උගන්නා ශාස්ත්‍රය; දෘෂ්ටි විද්‍යාව.

අක්ෂි විෂය

නා.ප්‍ර. ඇසට හමු වන දෙය; නේත්‍රයට විෂය වූ වස්තුව; චක්ෂුපථය.

අක්ෂිකාධරය

(පාරිභා.) නා. අක්ෂිකාවක් දරා සිටින චංචල ප්‍රසරය; අක්ෂි වෘත්තය (= ommatophore).

අක්ෂිකාව

(පාරිභා.) නා. ගෝනුස්සන් වැනි ඇතැම් සතුන්ගේ සංයුක්ත ඇස සෑදී තිබෙන දෘෂ්ටි ඒකකය(=ommatidium).

අක්ෂිගත

1. වි. ඇසෙහි වූ; ඇසට අයිති.
2. වි. ඇස හමුවට පැමිණි; ප්‍රත්‍යක්ෂ.

අක්ෂිය

නා. පෙනීම ලබා දෙන ඉන්ද්‍රිය; ඇස; නේත්‍රය.

1. නා. එකේ ඉලක්කම සහ බින්දු 11 කින් නොහොත් 42කින් නොහොත් 43කින් සමන්විත සංඛ්‍යාව.
2. නා. අංග සම්පූර්ණ මහා යුද සේනාව; ඇතුන් 21,870ක්, අසුන් 65,510ක්, රිය 21,870ක් සහ පාබළ 109,350ක් සහිත මහා සිවුරඟ සේනාව.

අක්සනය

(පාරිභා.) නා. ස්නායු කෙළවරක පිහිටි අක්ෂයක් වැනි සිලින්ඩරාකාර ප්‍රසරය (=axon).

අක්‍රම

වි. පිළිවෙළක් නැති; ක්‍රමානුකූල නොවන.

අක්‍රමික

වි. පිළිවෙළක් නැති; ක්‍රමානුකූල නොවන; විධිමත් නොවූ.

අක්‍රමිකතාව

නා. අකටයුත්ත; නිත්‍යනුකූල නො වූ ක්‍රියාව; වංචනික හා දූෂිත කටයුත්ත.

අක්‍රිය

(පාරිභා.) වි. ක්‍රියාකාරී නොවන; ක්‍රියා විරහිත.

අක්‍රිය අංකුරය

(පාරිභා.) නා. වර්ධනය වීම හෝ වෙනස් ක්‍රියාවලි හෝ පවතින බව නොපෙන්වනඅංකුරය; සුප්ත අංකුරය (=restingbud).

අක්‍රිය දෘෂ්ටිය

(අභි.) නා. කුසල් වශයෙන් හෝ අකුසල් වශයෙන් හෝ කළ හැකි ක්‍රියාවක් නැතැයි යන විශ්වාසය; කර්මය නොඇදහීම; අකිරියවාදය.

අක්‍රිය බීජාණුව

(පාරිභා.) නා. ප්‍රරෝහණයට පෙර සාමාන්‍ය‍යෙන් සෑහෙන කලක් නිසසල ව පවතින ඉඩෝරය හෝ අනික් අහිතකර තත්ත්වයක් හෝදැරිය හැකි ඝන බිත්ති සහිත බීජාණුව(=resting spore).